دهستان پارسینه

 اسامی روستاهای مربوطه وفاصله ی تقریبی آنها ازسنقر                        دهستان پارسینه درجنوب شرقی شهرستان واقع گردیده وروستاهای دارای سکنه آن عبارتند از :                                                                                       قشلاق ( 12 کیلومتر ) -پارسینه ( 16 کیلومتر ) - سلطان طاهر ( 19 کیلومتر ) - چماق تپه ( 22.2 کیتومتر ) - ده آ سیاب ( 22 کیلومتر ) .     سر خلیجه ( 24 کیلومتر) - ملک آباد ( 25.4 کیلومتر ) - چم چم ( 24.2 کیلومتر ) - جعفر آ باد ( 26 کیلومتر ) .    چشمه سنگی ( 20 کیلومتر ) - چقا پایین ( 20 کیلو متر ) - چقا بالا ( 21.4 کیلومتر ) -کهتر ( 25.7 کیلومتر ) - زیوه ( 27.7 کیلومتر ) و  عظیم آ باد ( 27.7 کیلومتر ) .                                                                               روستاهای  شریف آبار ( 21.7 ک) - تپه شارک ( 30 ک ) - کهریز ( 24 ک ) - آ ق بلاغ بان مله ( گرد نه ی حبشی ) نیز جزو دهستان پارسینه بوده که اکنون خالی از سکنه می باشند .                                                                                                   جمعا این دهستان دارای 19 روستای دارای سکنه و 4 روستای خالی از سکنه می باشد.

دهستان سراب

      اسامی روستاهای مربوطه و فاصله ی تقریبی آن ها از سنقر              دهستان سراب با 24 روستای دارای سکنه در قسمت مرکزی و جنوب شهرستان واقع گردیده واین روستاها عبارتند از :                                                              لیلمانج (6.5 کیلومتری سنقر)- آق بلاغ   ( 9کیلومتر)- غیاث آباد( 6.4 کیلومتر)   -قروه  (7.2 کیلومتر ) - گزنهله ( 6.4 کیلومتر ) -  تازه آ باد ( 4.6 کیلو متر ) - قوری چای ( 9.5 کیلومتر ) - حسین آباد  ( 13کیلومتر ) . شمسک ( 9.6 کیلو متر )- غیب اله ( 10.8 کیلو متر )- عباس آباد ( 10.8 کیلومتر )- زنگنه( 12.3 کیلومتر ) - خیاران ( 14 کیلومتر ) - پیر سلمان ( 17 کیلومتر ) و جامیشان ( 18.4 کیلومتر )                                                                   نخود تپه ( 7.8 کیلومتر ) - خنجر آ باد ( 9.3 کیلومتر )-شاه گدار ( 12.7 کیلو متر)- نجف آ باد ( 17.9 کیلومتر) - گلویچ ( 18 کیلومتر  ) - آ یینله ( 20.5 کیلومتر ) - بلوطستان ( 22 کیلومتر ) و سردره ی بیگلر بیگی ( 24.5 کیلومتر )

چشمه

چشمه - کانی - کنی - چم

انسان همواره با طبیعت و محیط خدادادی اطراف خود انس دیرینه داشته و به آن عشق میورزد . این اصل حتی در نام گذاری محل زندگی خویش و چشمه ها و رودها و...به هم آمیخته است . در سنقر کلیايی چندین روستا با چشمه ی معروف خود نام گذاری شده که عبارتند از :

در دهستان سطر : روستای داشتی بولاغ  ( که اسمی ترکی و به معنای چشمه  سنگی یا جوشاننده  می باشد - داشلی یا داشلو بولاغ ) - چشمه قلعه ( نزدیک سطر ) - چشمه بهاالدین ( کنی باین ) - چغر چای ( رود عمیق - ترکی ) - جوب کبود ( جو کاو ) - چشمه توران و چشمه قط ( کنی قوت - چشمه ی مغرور - هر دو بعد از سیر کوه ) - چشمه گیلان و چشمه کبود .

در دهستان کیونانات : چشمه خسرو - چشمه رنگی و چشمه باد ( هر سه هم جوار و مابین سامله و کشکمیر ) - کهریز و ویژه (سرزمین مشرف بر آب یا رود)

در دهستان آ گاهان : چشمه سفید ( کنی چرمی - بعد از هفت آ شیا ن ) - آسیاب جوب - ریگجوب و آیینه جوب - گویجه ( سرزمین مشرف بر آب و رود ) .        

در دهستان پارسینه : چشمه سنگی ( شرق پارسینه ) - چم چم ( 2 چشمه - این روستا دو چشمه در دو طرف آن دارد ) و کهریز .

در دهستان باوله : چشمه قره ( چشمه ی سیاه - ترکی - نزدیک هزار خانی علیا در دامنه ی کوه های کمر زرد ) - عالی بلاغ ( ترکی ) و آب باریک ( آب باریک سفلی جزو دهستان باوله می باشد ) .

در دهستان  گاو رود :  چشمه چراغ ( کنی چراغ ) - چم کبود ( چم کاو -رود یا چشمه ی کبود رنگ ) و چشمه کره ( کنی کره - در دامنه ی کوه پنج علی ) - و سراب سورن آ باد و آسیاب جوب ( نزدیک بغداد شاه ) .

در دهستان سراب:  قوریچای ( رود خشک - ترکی ) - آق بلاغ ( چشمه ی سفید - ترکی )             

سراب های سنقر

سراب گزنهله ( جنوب شهر ) - سراب گلویچ ( شمال روستای کهن و تاریخی گلویچ در 18 کیلومتری غرب سنقر ) - سراب چرمله نرسیده به دوراهی خسرو آباد کنار جاده ی سنقر- همدان به فاصله ی 22 کیلومتر )  - سراب سورن آباد ( بعد از سد سلیمان شاه و روستای حبشی به فاصله ی 22 کیلو متر از سنقر ) - سراب تینمو ( جنوب شهر بعد از گردنه ی مله ماس نرسیده به روستای تینمو اول دره ی گون بان در دامنه ی دالا خانی) سراب کنگر شاه ( جاده ی پار سینه به طرف صحنه بعد از روستاهای سلطان طاهر و ده آسیاب به فاصله ی 25 کیلومتر ) سراب کمیجه ( جاده ی سنقر به کرمانشاه پایین روستای کمیجه )                                         ا   (البته سراب های تینمو - کنگر شاه و کمیجه با اینکه به سنقر نزدیکتر است ولی از نظر تقسیمات جغرافیایی جزو شهرستان صحنه محسوب می شود )

حوضه های آب ریز شهرستان سنقر ورودهای مهم آن

                 

شهرستان سنقر از دو حوضه ی  آب ریز که جزو سر شاخه های دو رودخانه ی مهم و پر آ ب کشور در غرب محسوب می شوند بر خوردار است .این دو شاخه گاورود و گامیشان نام دارند که مادیان کوه در  شمال شهر سنقر  مرز طبیعی و خط تقسیم آب این دو حوزه است. بدین ترتیب شهرستان سنقر به صورت طبیعی به دو دشت مستقل و دو حوزه ی آب ریز تقسیم می شود . رودخانه ی از دامنه ی کوه های کمرزرد   در شرق یعنی بوجار و هزار خانی و کان کبود سر چشمه می گیرد ودر امتداد شرق به غرب شاخه های  فرعی فراوانی را اعم از سراب چرمله - گردکانیه - منصور عرب - سایه کر و ....  از دامنه های جنوب کوه بیر و پریشان و پنجه علی دریافت و پس از ورود به کردستان به رود قشلاق می ریزد و با نام جدید سیروان از کردستان و اورامانات گذشته به عراق سرازیر می شود.

رودخانه ی جنوبی شهرستان یعنی گامیشان از کوه های شرقی ( ارتفاعات منطقه ی ده الیاس ) که خط تقسیم آب طبیعی منطقه ی اسد آباد و سنقر است  سر چشمه گرفته به صورت  شرقی - غربی با دریافت چشمه های فراوانی از دامنه ی شمالی کوه های دالاخانی به خصوص منطقه ی آق بلاغ و لیلمانج با نام میان جو ( سنقر چای ) به مسیر خود ادامه می دهد واز جنوب شهر سنقر  پس از دریافت سراب گزنهله  از دامنه ی غربی دالاخانی می گذرد .                 

سپس  مسیل چمر گاه  از  دامنه ی جنوبی مادیان کوه  و  مسیل شور آباد  از شمال غرب دشت سرچشمه می گیرند و در منتهی الیه جنوب غرب دشت با ملحق شدن سراب گلویچ به آ نها به منطقه ی دینور وارد می شوند . بدین تر تیب یکی از شاخه های مهم رود گاماسیاب و کرخه شکل می گیرد که در لرستان به نام سیمره شناخته می شود .                 

( سنقر در گندم زار کلیایی / استاد کیو مرث مویدی )